Vlak bij Eindhoven Centraal zit het kantoor van Markteffect. Nienke ten Hagen, Lead Sustainability bij Nationale-Nederlanden, is vandaag met de trein vanuit Den Haag. Nienke: “Is weer iets anders dan met de fiets naar kantoor.” Robin Remmerswaal, projectmanager Duurzame mobiliteit bij Nationale-Nederlanden, is vandaag ook met de trein. Vanuit Leiden, zijn woonplaats, is dat de snelste manier. Al is hij ook erg te spreken over de elektrische auto die hij sinds een maand heeft.

“Het bevalt heel goed”, zegt hij lachend. “Hij rijdt zo soepel en stil. We hebben geen eigen laadpaal, dus we zijn steeds op zoek naar de goedkoopste laadpaal in de buurt. Dat kan flink schelen in de kosten.”

Robin is niet de enige die recent overstapte op een elektrische (of hybride) auto. De benzineauto is nog altijd het populairst; 76% van de particulieren heeft een benzineauto. Vorig jaar was dat 81%. Maar het bezit van een elektrische auto neemt elk jaar toe.

“Haalde jij dat ook uit het onderzoek?”, vraagt Robin aan Kelly, research consultant bij Markteffect. Kelly knikt. “Vooral het bezit van dieselauto’s daalt. Alleen in de noordelijke provincies – Friesland, Groningen en Drenthe – rijden ze nog relatief veel diesel. Dat doet 10% van de ondervraagden in het noorden, in de rest van het land is dat 2% of 3%. Dat was eerdere jaren ook zo.”

Dit jaar ondervroegen we 1.463 particulieren, waarvan 1.062 autobezitters en 401 mensen zonder auto. Daarnaast vulden 666 ondernemers de 45 vragen in. De ontwikkelingen in de houding en het gedrag van particulieren rondom duurzaam vervoer vinden Robin en Kelly positief.

“Vooral privé zetten we stappen in duurzamer vervoer. Twee jaar geleden zag 52% van de particulieren de aanschafkosten van een elektrische of hybrideauto nog als drempel. Nu is dat 37%.”

Nienke ten Hagen en Robin Remmerswaal (Nationale-Nederlanden).

Robin: “Respondenten willen hun huidige auto oprijden, maar staan al wel open voor een elektrische auto. In 2024 zei 42% ‘ja’ op de vraag: “Zou je bij gelijke aanschafkosten kiezen voor een elektrische auto?” Nu is dat 51%.

Die stap wordt makkelijker, want er is nu een groter aanbod van elektrische auto’s in verschillende prijsklassen dan een paar jaar geleden. Ook tweedehands elektrische auto’s.”

Daarnaast nemen de zorgen over het rijbereik en de kwaliteit van de batterij af. “Waarschijnlijk omdat steeds meer mensen iemand in hun omgeving kennen die elektrisch rijdt. En zien dat het goed bevalt.”

Wat opvalt in het onderzoek: duurzaamheid (beter voor het milieu) is minder vaak de belangrijkste reden om elektrisch te rijden. “Dat gold vooral voor de early adopters”, zegt Robin. “Nu stappen veel mensen over vanwege de financiële voordelen van elektrisch rijden. Ook zien we dat 55-plussers de kosten voor een elektrische auto veel hoger inschatten dan mensen onder de 35.”

Wat Nienke vooral verrast: de opmars van de fiets. “De normale en elektrische fiets stoten het openbaar vervoer van de derde plek in woon-werkverkeer. Met andere woorden: meer mensen fietsen of lopen naar hun werk – daar is duidelijk een beweging gaande.”

Ook voor korte privéreizen pakken steeds meer mensen de fiets. In 2024 deed 8% dat, nu 19%. Het gebruik van de elektrische fiets is gestegen van 6% naar 11%. Ook wandelen en de hybrideauto nemen toe.

Hoe verklaren Nienke en Kelly de toenemende populariteit van de fiets? “Ik weet het niet zeker,” zegt Nienke, “maar wat ik bij Nationale-Nederlanden merk: niet alleen duurzaam vervoer wordt gestimuleerd, maar ook actief en gezond vervoer. Omdat dit goed is voor de fysieke én mentale gezondheid van werknemers. Zo krijgen collega’s een hogere reiskostenvergoeding als ze met de fiets komen.”

Kelly vult aan: “We vroegen werknemers ook hoe hun werkgever duurzaam reizen stimuleert. Het fietsplan werd het meest genoemd, door 51%.” Daarnaast wijst Nienke op een grote campagne van de overheid: ‘Da’s zo gefietst’. Die heeft goed gewerkt. “En e-bikes zijn voor veel mensen een prettig alternatief voor de auto. Lekker bewegen na een werkdag, niet in de file staan, geen parkeerkosten. Dat spreekt mensen aan.”

Om naar hun werk te gaan, pakken steeds meer mensen de fiets: elektrisch én niet-elektrisch.

En het draait niet alleen om de fiets. Er zijn steeds meer verschillende vormen van vervoer op de weg te vinden, vooral in grote steden. Denk aan light electric vehicles als de elektrische fiets, scooter, microcar, speed pedelec. Voor verzekeraars een uitdaging. “Maar dat heb je met innovatie”, legt Nienke uit. “De infrastructuur loopt altijd iets achter op de realiteit. Fabrikanten schakelen nu eenmaal sneller dan de overheid.”

Bij de ondernemers zijn de cijfers voor duurzaam vervoer dit jaar minder rooskleurig. Waar in 2025 nog sprake was van een lichte verbetering, zien we in 2026 juist een terugval. Meer bedrijven zijn niet of minimaal met duurzaamheid bezig. “We zijn terug op het niveau van 2024”, zegt Nienke.

Milieu is een minder belangrijke drijfveer dan eerdere jaren. Kelly: “Grootzakelijke bedrijven kiezen vooral voor duurzaam vervoer vanwege toekomstige wetten en regels, en het imago. Ook de voordelen, zoals soepel en stil rijden, worden vaker genoemd.”

Opvallend vond Kelly de antwoorden op de volgende stelling. ‘Het gebruik van duurzame vervoersmiddelen is een trend die zal verdwijnen.’ 36% van de particulieren is het hiermee eens, en 48% van de ondernemers.

Kelly Haens (Markteffect).

De veranderende wetten en regels zorgen voor onzekerheid. Ook geopolitieke en economische veranderingen maken ondernemers onzeker. Bovendien is de CSRD-verplichting uitgesteld. Deze richtlijn verplicht grote bedrijven verslag uit te brengen van hun duurzaamheidsresultaten.

Grootzakelijke bedrijven doen het meest aan duurzaamheid: 98% zegt zich in te zetten. Bij mkb’ers is dit 85%, bij zzp’ers 64%. De laatste twee groepen laten zich bij keuzes rondom duurzaam vervoer vooral sturen door hun eigen overtuigingen. Grootzakelijke bedrijven vooral door overheidsbeleid en wetgeving.

Om trends te ontdekken, zijn de meeste vragen in het onderzoek hetzelfde gebleven als vorig jaar. Er zijn wel een paar vragen en stellingen toegevoegd. Robin: “Bijvoorbeeld over deelvervoer. Daaruit kwamen geen spectaculaire uitkomsten.”

Daarnaast is voor het eerst gevraagd naar de invloed van de huidige geopolitieke spanningen op keuzes. Zo’n 37% van de Nederlanders maakt zich zorgen over oorlogen, blijkt uit de cijfers. Dit geldt vooral voor 55-plussers. Van hen maakt 47% zich vaak of regelmatig zorgen. Van de 35-minners is dit 26%. “Toch heeft dit niet echt invloed op hun duurzame gedrag”, licht Kelly toe.

Bij de ondernemers maken vooral grootzakelijke bedrijven zich zorgen over krapte op de arbeidsmarkt, technologische ontwikkelingen en complex veranderend beleid. Bij zzp’ers speelt dit minder.

Nieuw dit jaar was de doelgroep adviseurs. “Daaruit kunnen we helaas geen hele harde conclusies trekken”, zegt Kelly. “Wat wel opviel: zij hebben vaker dan particulieren een auto én vaker een elektrische auto.” En ze geven veelal aan hulp nodig te hebben bij veranderende wetten en regels. Het beste middel daarvoor is volgens 82% van de adviseurs een nieuwsbrief, daarna volgt een webinar.

Adviseurs krijgen van hun klanten zelden vragen over duurzaam vervoer. 80% van de adviseurs krijgt zulke vragen nooit. “Maar dat betekent natuurlijk niet dat ze er niet zijn”, zegt Kelly.

Dat begrijpt Nienke wel. “Met vragen over duurzaam vervoer ga je niet zo snel naar je verzekeringsadviseur. Maar het is wel een duidelijk signaal aan de adviseur. Die kan hierin een proactieve rol pakken.”

Datzelfde geldt voor verzekeraars als Nationale-Nederlanden, vindt zij. “Wij kunnen de adviseur helpen met actuele informatie, zodat ze goed voorbereid zijn.” Opvallend is dat vooral de jongere doelgroep aangeeft waarde te hechten aan advies van een adviseur.

En hoe zit het met de kennis van particulieren, ondernemers en adviseurs over de wetten en regels rondom duurzaam vervoer? “Die is niet al te best”, zegt Robin. “In het onderzoek geeft een meerderheid aan beperkt of niet op de hoogte te zijn van de geldende wet- en regelgeving.” De maatregel die bij een meerderheid wel bekend was, is de helmplicht voor e-bikes.

Wat ook opvalt: bij alle stellingen rondom elektrisch rijden is de groep vrouwen die het niet weet significant groter dan de groep mannen. Vrouwen geven aan voor hun gevoel minder kennis te hebben dan mannen. “Dat is dus ook nog een aandachtspunt”, zegt Robin.

Bij bedrijven loopt de kennis over regels terug. In 2025 was 32% van de bedrijven niet op de hoogte van de CSRD-regelgeving. In 2026 is dat 40%. Als het gaat om de zero-emissiezones, blijft de kennis vooral onder zzp’ers achter.

Alles bij elkaar concludeert Nienke dat bedrijven zich laten leiden door het hier en nu. “Dat is ook niet gek. Er komt veel op ze af. Eerst was er een pandemie. Toen begon een oorlog aan de rand van Europa. Kwamen er strenge handelstarieven van de Verenigde Staten. Nu de oorlog in het Midden-Oosten. Denken aan de lange termijn schiet er dan snel bij in, terwijl duurzaamheid juíst gaat om de lange termijn. Ik hoop dat we een rustigere periode tegemoet gaan. En dat er een meerjarenplan van het kabinet komt met duidelijke wetten en regels.”

Heeft zij nog tips? “Probeer toch naar die lange termijn te kijken. Wat is over vijf jaar je vervoersbehoefte? Dan kom je misschien op een heel ander plaatje uit dan als je alleen maar kijkt naar volgend jaar. En kies voor vervoer dat je blij maakt. Ergens heen lopen duurt misschien langer. Maar je beleeft een reis heel anders dan wanneer je een kort ritje maakt met de bus of auto.” Staat genoteerd!

Deel dit artikel